ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΠΑΖΑ...Των ΚΩΣΤΑ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ, ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΙΑΛΙΟΥΕπιμέλεια: ΜΑΝΙΝΑ ΝΤΑΝΟΥ Hμερομηνία : 10-10-09
Την ώρα που κάθε ελεύθερο και ανεπιτήρητο σημείο της υπαίθρου -δάση, ρέματα και ανοιχτοί χώροι- γίνεται αποδέκτης μπάζων ή, καλύτερα, αποβλήτων οικοδομικών εργασιών, το μόνο που ανακυκλώνει η ελληνική Πολιτεία τα τελευταία 6 χρόνια είναι το Π.Δ. για την εναλλακτική διαχείρισή τους. Στο μεσοδιάστημα, η αγορά λειτουργεί σε καθεστώς ημιπαρανομίας με καταστροφικά αποτελέσματα, τη στιγμή που στο εξωτερικό ο όρος «μπάζα» είναι πλέον άγνωστος, αφού η διαχείρισή τους είναι αυτονόητη.
Το ΟΙΚΟ ανοίγει το φάκελο «μπάζα», περιγράφει πώς, πού και με τι κόστος θα γίνεται η ανακύκλωση και παρουσιάζει το πρόγραμμα Ελλήνων επιστημόνων για μια εφικτή λύση διαχείρισης, που εξοικονομεί χρόνο και χρήμα.
Οταν η Μαρία κάλεσε συνεργείο απομάκρυνσης οικοδομικών υλικών, για να συλλέξει και να μεταφέρει σε κάποιον από τους (ελάχιστους ομολογουμένως) χώρους απόθεσης τέτοιων υλικών, τα μπάζα που προέκυψαν από ανακαίνιση που έκανε στο εξοχικό της στην Εύβοια, δεν φανταζόταν τι θα αντίκριζε στη βόλτα της την επόμενη ημέρα. Ο μικρός γιος της τα εντόπισε πρώτος. Περπατώντας πάνω από μια κοντινή ρεματιά, της είπε απορημένος: «Μαμά, αυτά δεν είναι τα κάγκελά μας;». Και τα τούβλα τους, και ο εσωτερικός τους τοίχος, και τα παλιά ξύλινα έπιπλα κουζίνας...
Ο επαγγελματίας που είχε εισπράξει 1.000 ευρώ για να τα μεταφέρει στον αδειοδοτημένο χώρο, τα είχε αποθέσει στην κοντινότερη ρεματιά...
Αυτή είναι μια αληθινή ιστορία από τις δεκάδες που συμβαίνουν καθημερινά, η οποία αποτυπώνει απολύτως την υφιστάμενη κατάσταση.
Σύμφωνα με καταγγελίες, κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στην περιοχή της Ραφήνας. Σε δάσος που βρίσκεται εκεί, επιτήδειοι έχουν ανοίξει μια τρύπα περίπου 200 κυβικών μέτρων, στην οποία απορρίπτουν απόβλητα από οικοδομικές εργασίες - ενώ υποτίθεται πως τα πηγαίνουν στους αδειοδοτημένους χώρους.
Παρά τις καταγγελίες κατοίκων στην αστυνομία, τίποτα δεν έχει γίνει. Ελλείψει κάποιας καλύτερης λύσης, όλοι «κάνουν το κορόιδο»...
Εν ολίγοις, για να χρησιμοποιήσουμε μια φράση της αργκό, η πολιτική μας για τα μπάζα είναι... «για τα μπάζα». Ισως το μεγαλύτερο παράδοξο στην υπόθεση της διαχείρισης των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ) στην Ελλάδα είναι ότι η «αγορά» πλέον περιμένει πώς και πώς... να θεσπιστεί η ανακύκλωση, την ώρα που η Πολιτεία το μόνο που ανακυκλώνει την τελευταία εξαετία είναι το σχετικό Π.Δ. Και τα μπάζα συνεχίζουν να «φυτρώνουν» με τον τόσο οικείο σε όλους μας τρόπο: σε δάση, σε ρεματιές, σε πλαγιές, ακόμα και μέσα στην Αθήνα, πάντα μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα.
Βλέπετε, η «αγορά» της διαχείρισης των μπάζων και των χωματουργικών υλικών είναι ουσιαστικά υποχρεωμένη -από χρόνια- να λειτουργεί σε καθεστώς ημιπαρανομίας.
Τα 2/3 καταλήγουν... αλλού!Υπολογίζεται ότι οι οικοδομικές εργασίες, όπως κατεδαφίσεις, ανεγέρσεις νέων κτιρίων και δημόσια έργα (π.χ. μετρό, δρόμοι κ.λπ.), παράγουν περισσότερα από 5,5 εκατομμύρια τόνους μπάζων ετησίως. Από αυτά εκτιμάται ότι μόλις το ένα τρίτο καταλήγει στους επίσημα αδειοδοτημένους χώρους, οι οποίοι δεν επαρκούν για να καλύψουν μεγαλύτερες ποσότητες.
Τα υπόλοιπα όλοι γνωρίζουμε πού καταλήγουν και με ποιον τρόπο...Η έλλειψη αδειοδοτημένων χώρων διάθεσης μπάζων που παρατηρείται σήμερα «αναγκάζει» τους διαχειριστές των υλικών, όπως π.χ. οι ιδιοκτήτες φορτηγών και χωματουργικών μηχανημάτων, να μάχονται για την πρόσβαση στα λιγοστά υπό ανάπλαση λατομεία (τα ανενεργά υπολογίζονται σε πάνω από 30 σε όλη τη χώρα).
Ομως, οι περισσότεροι από αυτούς τους χώρους έχουν παραχωρηθεί σε μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες που τους κρατούν κλειστούς για να εναποθέσουν εκεί τα δικά τους μπάζα. Η αδειοδότηση επιπρόσθετων χώρων δεν είναι λύση, γιατί τέτοιοι χώροι δεν υπάρχουν. Αρα, η μόνη λογική λύση είναι ο περιορισμός των μπάζων που απορρίπτονται.
Τι γίνεται με το Προεδρικό Διάταγμα;Αυτό ρυθμίζει το Π.Δ. «Μέτρα και όροι για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις» που εκκρεμεί από το 2003. Από το 2006-2007 μάλιστα έχουν ιδρυθεί 10 συστήματα ανακύκλωσης και επανάχρησης μπάζων και το περιμένουν προκειμένου να λειτουργήσουν.
Για μεγάλο διάστημα το νομοθέτημα κολλούσε στο ΣτΕ καθώς δεν είχε συσταθεί ο Εθνικός Οργανισμός Εναλλακτικής Διαχείρισης που θα επιβλέπει τα συστήματα. Τώρα που συστάθηκε και το Π.Δ. έχει υπογραφεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ και αποσταλεί στο υπουργείο Ανάπτυξης, γιατί παραμένει κολλημένο;
Κοινό μυστικό είναι πως, κατά τη γνωστή ελληνική πρακτική, συμφέροντα πιέζουν για την καθυστέρησή του έως ότου δημοπρατηθούν μεγάλα δημόσια έργα, ώστε να αποφύγουν να ενταχθούν στη διαδικασία... Το νομοθέτημα θέτει συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους: να ανακυκλώνεται και επαναχρησιμοποιείται το 30% των μπάζων ώς το 2012, το 50% ώς το 2015 και το 70% ώς το 2020, ενώ στα λατομεία και σε αναπλάσεις θα καταλήγουν μόνο όσα υλικά δεν μπορούν να αξιοποιηθούν.
Ως το 2014 θα πρέπει να έχει καλυφθεί από εταιρείες το σύνολο της χώρας, πλην απομονωμένων οικισμών ή μικρών και απομονωμένων νησιών, που απαλλάσσονται από την υποχρέωση ανακύκλωσης.
ΤΙ ΚΑΝΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΓΕΡΜΑΝΙΑ:τα μπάζα έχουν αξία
Τα συνεργεία κατεδάφισης υποχρεώνονται να αναλάβουν την επεξεργασία των άχρηστων υλικών για να χρησιμοποιηθούν σε καινούργιες οικοδομές, κάτι που, εκτός από νομική υποχρέωση, σημαίνει και οικονομικό όφελος για τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις, αφού από την πώληση των ανακυκλωμένων υλικών αποκομίζουν κέρδη. Γι' αυτό, συνήθως, οι εταιρείες ζητούν ελάχιστα χρήματα για την κατεδάφιση ή, επειδή ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος, σε κάποιες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και να πληρώσουν τον ιδιοκτήτη του κτιρίου.
ΔΑΝΙΑ:στόχος η ανακύκλωση του 90%
Ελαβε την ίδια απόφαση για δραστική μείωση των ανεκμετάλλευτων οικοδομικών απορριμμάτων. Εκεί η διαχείριση γίνεται με ευθύνη των δήμων: ξεκινώντας από το 2008, ο στόχος είναι το ποσοστό ανακύκλωσης να αγγίξει το 90%.
ΑΓΓΛΙΑ: φόρος για κάθε ανεκμετάλλευτο τόνο
Η ανακύκλωση γίνεται από εταιρείες οι οποίες αμείβονται από τους κατασκευαστές. Οι εταιρείες αυτές προσπαθούν να επανεπεξεργαστούν όσο το δυνατόν περισσότερα από τα οικοδομικά απόβλητα, αφού πληρώνουν φόρο για κάθε τόνο μπάζων που θα καταλήξουν στις χωματερές.
ΣΟΥΗΔΙΑ:έχουν λίγα, θέλουν λιγότερα
Αν και στη χώρα αυτή το ποσοστό ανακύκλωσης φτάνει ήδη το 50%, οι κατασκευαστικές εταιρείες δεσμεύτηκαν από κοινού με τους παραγωγούς οικοδομικών υλικών, ώστε μέχρι το 2010 να μειώσουν στο μισό τα απορρίμματα που είτε δεν επαναχρησιμοποιούνται είτε δεν αποτεφρώνονται.
ΙΑΠΩΝΙΑ: έχουν βρει λύση από το 2002
Ο πιο πρόσφατος νόμος, του 2002, προβλέπει ανακύκλωση του 95% των παραγόμενων αποβλήτων. Ετσι, πριν από την κατασκευή ή την κατεδάφιση ενός κτιρίου, ο ιδιοκτήτης του πρέπει να καταθέσει στη νομαρχία μια μελέτη για τη διαλογή και την ανακύκλωση των απορριμμάτων που θα συγκεντρωθούν στο εργοτάξιο.
Πώς θα γίνεται η ανακύκλωσηΠοια θα είναι όμως η διαδικασία που θα ακολουθείται για την ανακύκλωση των οικοδομικών υλικών;
Ο Χάρης Μουρκάκος, διευθυντής Ανάπτυξης της εταιρείας Ανακύκλωση Αδρανών Νοτίου Ελλάδος, ενός δηλαδή από τα αδειοδοτημένα συστήματα που περιμένουν την υπογραφή του Π.Δ. ώστε να λειτουργήσουν, εξηγεί στο ΟΙΚΟ βήμα προς βήμα το «ταξίδι» των μπάζων από την οικοδομή ώς την αναγέννησή τους...
• Κάθε μηχανικός ή κατασκευαστική εταιρεία που θα εκδίδει οικοδομική άδεια θα πρέπει να καταθέτει στην Πολεοδομία, μαζί με το φάκελο του έργου, ένα σχέδιο διαχείρισης των οικοδομικών αποβλήτων της οικοδομής - μια εκτίμηση δηλαδή για την ποσότητα των μπάζων που θα παραχθεί. Μαζί με αυτά υποχρεούται να καταθέτει και μια χρηματική εγγύηση (0,5% της αξίας της άδειας), η οποία θα του επιστρέφεται μετά την ολοκλήρωση του έργου, υπό την προϋπόθεση να προσκομίσει τη σχετική βεβαίωση ότι τα μπάζα που παράχθηκαν ανακυκλώθηκαν από πιστοποιημένο σύστημα διαχείρισης.
• Για τη λειτουργία της ανακύκλωσης βασική προϋπόθεση είναι η δημιουργία πιστοποιημένων μονάδων διαχείρισης (αυτές περιμένουν τα ήδη αδειοδοτημένα συστήματα να στήσουν μόλις τεθεί σε εφαρμογή το Π.Δ). Η επένδυση για την κατασκευή μιας τέτοιας μονάδας υπολογίζεται περίπου στο 1 εκατ. ευρώ η καθεμία.
• Ιδανικά η κατεδάφιση ενός κτιρίου -που είναι και αυτή που δημιουργεί τα πιο «δύσκολα» για διαχείριση μπάζα- θα γίνεται με τη μέθοδο της επιλεκτικής αποδόμησης. Οπως εξηγεί ο κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής κ. Νικόλαος Μουσιόπουλος, αυτό σημαίνει ότι η οικοδομή θα αποσυναρμολογείται με διαδικασία αντίστροφη της κατασκευής της. Ετσι, τα απόβλητα θα είναι απαλλαγμένα από προσμείξεις.
• Τα μπάζα που θα παράγονται είτε από την κατασκευή είτε από την κατεδάφιση ενός κτιρίου αρχικά θα περνούν από χειροδιαλογή στην πηγή, στον τόπο κατεδάφισης δηλαδή, όπου και θα αφαιρούνται τα ογκώδη υλικά. Το μείγμα που θα μένει θα μεταφέρεται στην πιστοποιημένη μονάδα διαχείρισης της περιοχής. Εκεί θα οδηγείται σε ταινιοδρόμους όπου θα επεμβαίνουν 2 με 3 διαλογείς και θα αφαιρούν ο καθένας ένα συγκεκριμένο υλικό, π.χ. ένας τα μη σιδηρούχα μέταλλα (όπως ο χαλκός), άλλος τα κομμάτια ξύλου, άλλος τα γυαλιά. Εκεί επίσης θα εντοπίζονται και απομακρύνονται και τα επικίνδυνα υλικά όπως ο αμίαντος - το γνωστό σε όλους ελλενίτ. Παράλληλα, με μαγνήτες θα αφαιρούνται τα σίδερα.
• Στη συνέχεια το μείγμα θα πηγαίνει για μηχανική επεξεργασία, όπου θα περνάει από τεράστια κόσκινα. Τα μεγαλύτερα κομμάτια θα περνούν πρώτα από τον θραυστήρα. Αυτό που μένει, ένα μείγμα σοβά, πέτρας, τούβλων κ.λπ, χρησιμοποιείται σαν χαμηλής ποιότητας σκυρόδεμα, το οποίο προωθείται στην αγορά ως δομικό υλικό.
• Τα περισσότερα υλικά από αυτά που διαχωρίζονται και ανακτώνται είναι υλικά που έχουν μεταπωλητική αξία. Για παράδειγμα, τα πλαστικά (περίπου επτά είδη διαφορετικών πλαστικών ανακτά κανείς από μια οικοδομή, από PVC των υδραυλικών σωληνώσεων μέχρι τα σελοφάν που τυλίγονται οι παλέτες με τα τούβλα) έχουν μεγάλη αξία και θα πωλούνται στις εταιρείες πλαστικών οι οποίες θα τα ανακυκλώνουν. Το ίδιο θα γίνεται με το γυαλί και την ξυλεία.
• Ενα επιπλέον κέρδος για τις μονάδες διαχείρισης είναι το τέλος που θα πληρώνουν σε αυτές όσοι αφήνουν υλικά για διαχείριση. Η τιμή θα καθορίζεται με τον τόνο.
• Υπόχρεοι διαχειριστές (αυτοί δηλαδή που υποχρεούνται να στήσουν αυτά τα συστήματα διαχείρισης βάσει και της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει») ορίζονται οι εργολάβοι, οι χωματουργοί, οι κατασκευαστές και οι ΟΤΑ. Αυτό φυσικά δεν απαγορεύει από οποιονδήποτε ιδιώτη να επενδύει σε ένα τέτοιο σύστημα, αν το θέλει.
Υλικά οδοποιίας, ξυλεία MDF για την κατασκευή σπιτιών, κεραμικά πλακάκια, μονωτικά. Αυτές είναι ορισμένες μόνο από τις νέες χρήσεις, μετά την ανακύκλωση διάφορων στερεών οικοδομικών απορριμμάτων - χρήσεις που αποδεικνύουν ότι τα μπάζα μπορούν, όχι μόνο να πάψουν να επιβαρύνουν το περιβάλλον, αλλά και να εξοικονομήσουν σημαντικές ποσότητες πρώτων υλών. Ας δούμε όμως αναλυτικά πώς «μεταμορφώνονται» κάποια από τα άλλοτε άχρηστα και ογκώδη οικοδομικά υλικά:
ΠΛΑΣΤΙΚΑ
• Προϊόντα πλαστικής ξυλείας (π.χ. παγκάκια, τραπέζια εξοχής, καταστρώματα κ.λπ.).• Διαχωριστικά αυτοκινητοδρόμων.• Κώνοι ρύθμισης της κυκλοφορίας.ΧΩΜΑ ΚΑΙ ΑΡΓΙΛΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΣΚΑΦΕΣ
• Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως υλικά σταθεροποίησης σε δρόμους και μονοπάτια, αντικαθιστώντας φυσικά υλικά όπως η άμμος και το χαλίκι.ΓΥΑΛΙ
• Παραγωγή ινών γυαλιού για την κατασκευή ηχομονωτικών και θερμομονωτικών υλικών.• Κεραμικά πλακάκια από 100% ανακυκλωμένο γυαλί, τα οποία μάλιστα παρουσιάζουν εξαιρετικά ανακλαστική επιφάνεια μετά το γυάλισμα.• Aσφαλτος για την κατασκευή δρόμων.
ΜΕΤΑΛΛΑ
• Ο χάλυβας είναι από τα λίγα ανακυκλώσιμα υλικά που η συγκέντρωσή του μπορεί να αποφέρει κέρδος στον εργολάβο. Γι' αυτό και, ακόμη και σήμερα, το ποσοστό συλλογής του στις κατεδαφίσεις πλησιάζει το 100%.• Το αλουμίνιο μπορεί να ανακυκλωθεί, εξοικονομώντας έως και το 95% της ενέργειας που χρειάζεται για την παραγωγή νέου μετάλλου.
ΕΑΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΑΜΕ ΤΑ ΜΠΑΖΑ...
ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ
• Χρησιμοποιείται ως αδρανές υλικό, αντικαθιστώντας το χαλίκι και την άμμο.• Αξιοποιείται σε έργα οδοποιίας, κυρίως στην κατασκευή της βάσης από τον ασφαλτικό τάπητα.• Ενδείκνυται ως υλικό κάλυψης των απορριμμάτων των ΧΥΤΑ ή για τις επιχώσεις σε οικοδομικά έργα.• Αποτελεί πρώτη ύλη για την κατασκευή υλικών για πεζοδρόμια.• Σε έργα επεξεργασίας και βιολογικού καθαρισμού λυμάτων. Το σκυρόδεμα μπορεί να αντικαταστήσει φυσικά υλικά, όπως η άμμος και το χαλίκι, τα οποία χρησιμοποιούνται συνήθως σε μεγάλες ποσότητες για το σκοπό αυτόν.
ΤΟΥΒΛΑ, ΠΛΑΚΙΔΙΑ ΚΑΙ ΚΕΡΑΜΙΚΑ
• Τα υλικά που προέρχονται από σπασμένους τοίχους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δρόμους ελαφριάς κυκλοφορίας.• Τούβλα και άλλα υλικά τοιχοποιίας βοηθούν επίσης στην κάλυψη των λάκκων που ανοίγονται για τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης. Ετσι, μειώνουν τη χρήση της άμμου και την περιβαλλοντική επιβάρυνση που προκαλούν οι αμμοληψίες.• Αποτελούν την πρώτη ύλη για την κατασκευή νέων τούβλων.• Γίνονται άμμος για γήπεδα τένις (χωμάτινα τερέν).• Εϊναι ιδανικά ως υποστρώματα για φυτά.
ΞΥΛΟ
• Κατασκευή MDF (συμπιεσμένα φύλλα μεσαίας πυκνότητας από ίνες μαλακής ξυλείας).• Παραγωγή προϊόντων όπως ξύλινα δάπεδα ή σανίδες κόντρα πλακέ.• Χρήση σε συνδυασμό με ανακυκλωμένα πλαστικά για τη δημιουργία εξαιρετικά αποτελεσματικών, υψηλής απόδοσης, συνθετικών υλικών. Αυτά τα υλικά χρησιμοποιούνται στην κατασκευή σε συσκευασίες, σε εξαρτήματα αυτοκινήτων ή σε διάφορες εξωτερικές κατασκευές (π.χ. παγκάκια).
ΜΟΝΩΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ
• Ο πετροβάμβακας είναι ανακυκλώσιμος και χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για την παραγωγή καινούργιου υλικού.• Τα απορρίμματα πολυστερίνης όχι μόνο περιέχουν πρόσθετα επικίνδυνα υλικά που διαφεύγουν στο περιβάλλον, αλλά και επειδή η πολυστερίνη δεν αποσυντίθεται εύκολα. Ωστόσο, ανακυκλώνεται σχετικά εύκολα.
NIΚΟΛΑΟΣ ΜΟΥΣΙΟΠΟΥΛΟΣΚΟΣΜΗΤΩΡ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΠΘ
«Λύσεις υπάρχουν, η πολιτική βούληση λείπει»
Ο καθηγητής μιλάει στο ΟΙΚΟ για όλα όσα θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει για τα μπάζα εδώ και καιρό...
Mε ποιον τρόπο τα μπάζα επιβαρύνουν το περιβάλλον;Καταλαμβάνουν σημαντικές εκτάσεις που προορίζονται για άλλα απορρίμματα - όταν δεν πετιούνται ανεξέλεγκτα σε ρέματα και δάση, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις συναντώνται επικίνδυνα υλικά, όπως αμίαντος, τα οποία απαιτούν ειδική διαχείριση.
Αφού συνήθως δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι «είναι μικρό το κακό»; Και μόνο ο όγκος τους είναι αρκετός, ώστε να συνειδητοποιήσει κανείς πόσο επιζήμια γίνονται. Από την κατεδάφιση ενός τυπικού τριώροφου κτιρίου κατοικιών, το βάρος των αποβλήτων ανέρχεται στους περίπου 800 τόνους - αντιλαμβάνεστε για τι ποσότητες μιλάμε στην περίπτωση μεγάλων δημόσιων κτιρίων. Γι' αυτό η Ε.Ε. τα έχει εντάξει από το 1975 στην κατηγορία των αποβλήτων που πρέπει να ανακυκλώνονται.
Στο εξωτερικό ισχύει κάτι διαφορετικό; Πρωταρχικός στόχος είναι η μείωση των οικοδομικών αποβλήτων. Στις νέες οικοδομές γίνεται ακριβής υπολογισμός των απαιτούμενων ποσοτήτων από πρώτες ύλες, ώστε, σε συνδυασμό με τον προγραμματισμό των εργασιών, να ελαττώνονται οι ποσότητες των υλικών που περισσεύουν ή καθίστανται ακατάλληλα για περαιτέρω χρήση. Τα άχρηστα υλικά που βρίσκονται σε καλή κατάσταση και είναι απαλλαγμένα από προσμείξεις προωθούνται προς επαναχρησιμοποίηση. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, οδηγούνται σε ειδικές μονάδες επεξεργασίας - ανακύκλωσης - θερμικής αξιοποίησης. Η απόθεσή τους σε ειδικούς χώρους είναι η τελευταία επιλογή. Επίσης, η ανέγερση ενός νέου κτιρίου γίνεται με γνώμονα στο τέλος του «κύκλου ζωής» του να ανακτηθούν όσο το δυνατόν περισσότερα κατασκευαστικά υλικά. Χρησιμοποιούνται υλικά που δεν θα αλλοιωθούν με το χρόνο. Στην Ελλάδα, αντίθετα, συχνά επιλέγονται υλικά που δεν έχουν δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης ή ανακύκλωσης.
Ποια θα ήταν τα οφέλη για τη χώρα μας;Λόγω τρόπου κατασκευής και διάρκειας ζωής των κτιρίων στην Ελλάδα, η επαναχρησιμοποίηση των δομικών υλικών μπορεί να επιτευχθεί σε μικρό βαθμό - αφού, π.χ., ένα υποστύλωμα δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί ως έχει για τον ίδιο σκοπό, χωρίς να υποστεί επεξεργασία. Ωστόσο, η ανακύκλωση μπορεί να φτάνει και το 95%. Ετσι, θα μειωνόταν δραστικά ο όγκος των οικοδομικών αποβλήτων που καταλήγουν σε ΧΥΤΑ, σε παράνομες χωματερές, αλλά και σε ρέματα και δάση, και θα εξοικονομούσαμε πρώτες ύλες και ενέργεια.
Στη διαχείριση των μπάζων παρατηρείται καθυστέρηση. Γιατί;Απουσιάζει η πολιτική βούληση.
Ενα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης θα αυξήσει το κατασκευαστικό κόστος; Ναι, αν και σε σχετικά μικρό βαθμό. Δεν μπορούμε, όμως, να εθελοτυφλούμε. Κάποια στιγμή θα πρέπει και στην Ελλάδα στη λήψη αποφάσεων να συνυπολογίζουμε την περιβαλλοντική επιβάρυνση και τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Αλλωστε, και από οικονομικής άποψης, η διαχείριση των ΑΕΚΚ είναι κοινωνικά ωφέλιμη. Δημιουργεί δευτερογενείς αγορές, κάτι που δεν σημαίνει μόνο ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας, αλλά και επιπλέον θέσεις εργασίας.
DeconRCMΕνα πρωτοποριακό πρόγραμμα
Τι σημαίνει η εναλλακτική διαχείριση οικοδομικών αποβλήτων; Οτι ο εργολάβος θα πρέπει, πριν ξεκινήσουν οι εργασίες, να έχει μια εικόνα για την ποσότητα και τις κατηγορίες των αποβλήτων που θα παραχθούν, καθώς και το κόστος που αυτό συνεπάγεται. Μια πρωτοποριακή ψηφιακή εφαρμογή που θα δίνει λύση σε αυτό ήταν η έμπνευση των επιστημόνων του τμήματος Μηχανολόγων - Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Η εφαρμογή DeconRCM που ανέπτυξαν θα βοηθά κάθε ιδιώτη και επαγγελματία να προβλέψει το συνολικό κόστος προτείνοντάς του και το οικονομικότερο σενάριο. Η υπηρεσία δημιουργήθηκε με τη χρηματοδότηση της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Τεχνολογίας και θεωρείται πρωτοποριακή. Βασικό κριτήριο των εμπνευστών της ήταν να είναι εύχρηστη και απολύτως ακριβής στις εκτιμήσεις. Ο χρήστης θα εισάγει στο σύστημα όλα τα στοιχεία και θα λαμβάνει αναλυτικά την πρόβλεψη και τον τρόπο διαχείρισης που τον συμφέρει. Η ηλεκτρονική πύλη http:// pandora. meng.auth.gr /dewam είναι ήδη επισκέψιμη δοκιμαστικά -αρχικά στην Κεντρική Μακεδονία-, ενώ σύντομα θα εμπλουτιστεί.
Την ερευνητική ομάδα του DeconRCM απαρτίζουν οι καθηγητές Νικόλαος Μουσιόπουλος, Ελευθέριος Ιακώβου, ο αν. καθηγητής Αγις Παπαδόπουλος και οι Χαρίσιος Αχίλλας, Δημήτριος Αηδόνης, Δημήτριος Αναστασέλος, Γεώργιος Μπανιάς, Χρίστος Βλαχοκώστας, Λάζαρος Σωτηριάδης. Συνεργάζονται οι:Dr Bernd Bilitewski, Technische Universitat Dresden, Γερμανία, Per-Havard Kraggerud και Jon Erik Lindberg, Interconsult Norgit AS, Νορβηγία.